Kapı Motoru Seçiminde Gözden Kaçan İki Hesap: Kapı Ağırlığı ve Teleskopik Kapı

Kayar kapı motoru seçerken sorduğumuz ilk soru hep aynı: kapı kaç kilo? Cevap çoğu zaman göz kararıdır ve sahada iki yerde ciddi biçimde yanıltır. Birincisi dolgusu ve sac kaplaması hesaba katılmamış bir kapının gerçek ağırlığı, ikincisi teleskopik kapıda motora binen yük. Bu iki hesap için ana sitemize iki araç ekledik: profil ve kapı ağırlığı hesaplama aracı ile teleskopik kayar kapı simülatörü. Bu yazıda neden gerekli olduklarını sahadan örneklerle anlatıyoruz; hesaplamanın kendisi için buyrun sitemize.

Kapınız sandığınızdan ağır

Bir profilin ağırlığı üç sayıdan çıkar: kesit alanı, boy ve malzemenin yoğunluğu. Kesit alanı mm² cinsinden yoğunlukla çarpılıp 1000’e bölündüğünde profilin metre ağırlığı bulunur. Burada küçük ama öğretici bir ayrıntı var: kutu profili keskin köşeli kabul eden kaba formül 40×40×2 profil için 2,39 kg/m verir. Soğuk şekillendirilmiş profillerin köşeleri yuvarlak olduğu için gerçek değer EN 10219’daki köşe yarıçaplarıyla yaklaşık 2,31 kg/m’dir. Hesaplama aracımız bu düzeltmeyi yapıyor; sonuçlar standart çelik tablolarıyla karşılaştırıldığında fark binde birkaç seviyesinde kalıyor.

Asıl sürpriz ise dolguda. Kapının en ağır kalemi çoğu zaman çerçeve değil dolgudur. 2 m yüksekliğinde, 60×60×3 çerçeveli ve 20×40 dikey profil dolgulu 6 m’lik bir kapı yaklaşık 250 kg gelir; bu ağırlığın yarısı dikey dolgu profillerindendir. Aynı kapıya 1,5 mm sac dolgu eklendiğinde ağırlık 390 kg’a çıkar. Kanadın yüzü ayrıca sacla kapatılıyorsa 1 mm sac her yüz için metrekareye 7,85 kg ekler; 6 m’lik kapıda tek yüz kapama yaklaşık 100 kg demektir.

Aynı ölçüdeki alüminyum profil demirin yaklaşık üçte biri ağırlığındadır, paslanmaz çelik ise demirden biraz ağırdır. Raysız (askılı) kapılarda kanat açıklıktan uzundur ve altta ağır bir taşıyıcı profil bulunur; bu yüzden askılı kapıların ağırlığı kuyruk ve alt taşıyıcıyla birlikte, malzeme listesi üzerinden hesaplanmalıdır. Kaynak, bağlantı ve boya da birkaç yüzde ekler; araç bunun için varsayılan olarak %5 pay bırakıyor.

Ağırlık motor seçiminin ilk adımı; tek adımı değil. Kapıyı hareket ettiren kuvvetin ölçülmesi ve kullanım koşullarına göre ömür hesabı için Yana Kayar Kapı Motoru Seçim Rehberi yazımıza bakabilirsiniz.

Teleskopik kapı: 400 kg’lık kapı neden 1200 kg’lık motor ister?

Klasik kayar kapı açılırken kendi boyu kadar park alanı ister; 8 m’lik bir açıklık için duvarın arkasında 8,5 m’ye yakın boş yer gerekir. Teleskopik kapıda açıklık iki ya da üç kanada bölünür ve kanatlar açılırken üst üste biner. Park alanı yalnızca bir kanat boyu ve bir bindirme payı kadar olur: 8 m’lik açıklıkta 2 kanat yaklaşık 4,5 m, 3 kanat yaklaşık 3,2 m.

İşin püf noktası tek motorun bütün kanatları nasıl sürdüğünde. Motor yalnızca bahçe tarafındaki A kanadını iter. A kanadının iki ucunda birer makara vardır ve bu makaralara tek parça bir çelik halat döngü olarak sarılır. Halatın bahçe tarafındaki kolu sabit bir kola, sokak tarafındaki kolu B kanadına klemensle bağlanır. A kanadı 4 m ilerlerken B kanadı 8 m yol alır; iki kanat aynı anda açılır, aynı anda kapanır. Halat kapalı bir döngü olduğu için ayrı bir kapatma yayına ya da ikinci bir motora gerek yoktur.

Ama bu düzenin bir bedeli var. B kanadı A’nın iki katı yol aldığı için halat, B’yi çektiği kuvvetin iki katını makara üzerinden A’ya, yani motora geri yükler. Kalkış ve duruşta bu fark daha da büyür. Bu yüzden teleskopik kapıda motor kapasitesini 2 kanatta toplam ağırlığın 2 katı, 3 kanatta 3 katı seçiyoruz:

Hız da aynı şekilde katlanır: son kanat, motor hızının 2 kanatta 2 katı, 3 kanatta 3 katı hızla kapanır. Bu yüzden teleskopik kapıda daha yavaş çalışan motorlar daha uygundur; hız ayarı olan motorlarda düşük kademe seçilmelidir. Kapanma kenarı da son kanadın ön ucudur: güvenlik bandı buraya takılır, fotoseller kurulur ve kapanma kuvveti bu uçta ölçülür.

İmalat tarafında en sık hata klemens yerlerinde yapılır. Strok sonunda makaraya dayanmaması için klemensler kanat ucundan bindirmenin yaklaşık yarısı kadar içeride olmalıdır; 400 mm bindirmede bu ölçü 200 mm’dir. 125 mm makarayla 2 kanatta en az 320 mm, 3 kanatta en az 380 mm bindirme bırakılır.

Ağırlığa göre öne çıkan Nice motorlar

Ölçünüzü ya da hesap sonucunuzu bize iletin, motoru birlikte seçelim. Takıldığınız bir nokta olursa mesai saatlerinde bize ulaşabilirsiniz.

Sitemizde bulunan içerik ve görsellerin fikri mülkiyet hakları bulunmaktadır, izinsiz kullanılamaz.